Drgawki (konwulsje)


Drgawki (inaczej konwulsje) są jednym z częściej występujących objawów chorobowych. Dotyczą one około 5-8% ludzi, którzy w ciągu całego swojego życia mają pojedynczy lub przygodny napad drgawkowy. Drgawki są nagłymi i przemijającymi zjawiskami natury ruchowej.  Napad drgawkowy składa się zazwyczaj z dwóch faz: tonicznej i klonicznej. W czasie typowego napadu dochodzi do utraty przytomności oraz nagłego, tonicznego napięcia mięśni całego ciała. Następnie pojawia się bezwładność w ruchach kończyn oraz głowy. Napad taki trwa zazwyczaj około 3 minut i towarzyszy mu często przygryzanie języka, zbieranie się piany w ustach oraz mimowolne oddawanie moczu.

Napad drgawkowy jest objawem wynikającym z przejściowych zaburzeń czynności całego mózgu lub też jego części, na skutek nadmiernych wyładowań bioelektrycznych w komórkach nerwowych.  Może dotyczyć każdej grupy komórek nerwowych. Jeśli mechanizmy odpowiedzialne za hamowanie tego zjawiska nie są w pełni sprawne, pobudzenie bardzo szybko przechodzi również na inne komórki, co prowadzi do gwałtownego zaburzenia pracy całego mózgu. Można mówić wtedy o napadzie uogólnionym, w którym często dochodzi do całkowitej utraty świadomości. Czasami gwałtowne pobudzenie obejmuje tylko pewne grupy komórek i wówczas dotyczyć może tylko niektórych struktur mózgowia. Można mówić wtedy o tak zwanych napadach „ogniskowych”, częściowych. Jednak, gdy siła wyładowań jest bardzo duża, albo mechanizmy odpowiedzialne za hamowanie są zbyt słabe może dojść do napadu wtórnie uogólnionego. Osoba po napadzie ma zazwyczaj ograniczona świadomość przez około godzinę.

Należy jednak w tym miejscu zaznaczyć, że pojedynczy napad drgawkowy, a nawet kilka napadów nie stanowi jeszcze podstawy do rozpoznania padaczki. O padaczce można mówić dopiero, gdy napady drgawek zaczynają się często powtarzać, a ponadto towarzyszą im zmiany w EEG.

Przyczyny powstawania

Obraz MRI mózguDo napadu drgawkowego może dojść u każdego człowieka, co zależne jest wyłącznie od siły bodźca.  Gdy struktury znajdujące się w mózgu odpowiedzialne za hamowanie są w pełni sprawne, to siła bodźca musi być zdecydowanie większa niż w przypadku osoby o obniżonym progu pobudliwości. Jednak niższy próg pobudliwości drgawkowej nie zawsze jest zjawiskiem chorobowym oraz nie zawsze jest stałą cechą. Na przykład małe dzieci, u których mózg nie jest jeszcze w pełni dojrzały zdecydowanie łatwiej reagują nadmiernymi wyładowaniami bioelektrycznymi na różnego rodzaju bodźce niż osoby dorosłe.

Aby możliwe było powstanie napadu drgawkowego konieczne jest równoczesne zaistnienie kilku czynników. Wśród najważniejszych wymienić można: zmiany powodujące zwiększona pobudliwość kilku grup neuronów mózgu, ogólnie podwyższone pogotowie drgawkowe oraz dodatkowy element sprzyjający pojawieniu się napadu. Grupy zmienionych komórek nadmiernie pobudliwych są określane, jako ogniska padaczkowe. Znajdują się one często w okolicach zmian w mózgu, na przykład przy guzach oraz bliznach.

Najczęstszymi przyczynami powstawania drgawek są:

  • gorączka w przypadku dzieci,
  • urazy głowy, szczególnie porażenia prądem, słoneczne oraz urazy mechaniczne,
  • padaczka,
  • powikłania po ciąży, szczególnie rzucawka,
  • zespół odstawienia w przypadku alkoholu i narkotyków,
  • zatrucie środkami chemicznymi oraz lekami,
  • udary mózgu,
  • krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego,
  • zakażenia ośrodkowego układu nerwowego – zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu oraz ropień mózgu,
  • zaburzenia metaboliczne, głównie hipoglikemia oraz tężyczka,
  • nowotwory mózgu.

Leczenie drgawek

Do badań diagnostycznych stosowanych w celach wykrycia przyczyn drgawek należą:

Bardzo istotnym czynnikiem w diagnozie przyczyn napadu drgawkowego jest wywiad z pacjentem oraz ze świadkami napadu. Dzięki zebraniu informacji o zachowaniu osoby chorej można określić charakter napadu, czas trwania oraz stopień zaburzeń świadomości pacjenta, co jest istotne przy wyborze odpowiedniego leczenia. Duże znaczenie mają także badania neurologiczne, które mogą wykazać wiele objawów dodatkowych, głównie niedowłady i porażenia kończyn, nerwów czaszkowych oraz zaburzenia równowagi. Istotne są także badania okulistyczne, dzięki którym możliwe jest potwierdzenie lub wykluczenie obecności tarczy zastoinowej na dnie oka, która pojawia się przy podwyższonym ciśnieniu środczaszkowym, co ma miejsce np. przy guzie mózgu. Zdecydowanie rzadziej wykonywanymi badaniami, ale również przydatnymi są testy biochemiczne, dzięki którym możliwe jest potwierdzenie lub wykluczenie tężyczki, hipoglikemii oraz genetycznych uwarunkowań zaburzeń metabolicznych.

W przypadku padaczki do rozpoznania prowadzić może badanie EEG, dzięki któremu można wykazać nieprawidłową czynność bioelektryczną mózgu. Jednak w przypadku niektórych osób chorych na padaczkę zapisy EEG mogą być prawidłowe.

Leczenie napadów drgawkowych opiera się głównie na podawaniu odpowiednich leków przeciwdrgawkowych. Inne metody lecznicze zależne są od przyczyny drgawek. Jeśli ich przyczyną są zmiany takie jak guzy lub krwiaki konieczna jest interwencja chirurga.  Leczenie napadów drgawkowych wywołanych przez gorączkę polega na schładzaniu ciała przez zastosowanie zimnych okładów na głowę, kończyny oraz klatkę piersiową, a także na stosowaniu leków przeciwgorączkowych i przeciwdrgawkowych.

W przypadku rozpoznania padaczki konieczne jest stosowanie długotrwałego leczenia farmakologicznego, które ma na celu ograniczenie występowania napadów drgawkowych.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Drgawki (konwulsje) - 3.0/5 (2 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: