Gorączka


Gorączka jest stanem towarzyszącym chorobie polegającym na podwyższeniu temperatury ciała względem wartości uznawanych za normalne. Objaw ten stanowi odpowiedź organizmu na atak wirusów, grzybów, bakterii, ciał obcych, fragmentów tkanek i chemicznych substancji wywołujących gorączkę. W zależności od wysokości temperatury gorączkę można podzielić na:

  • 37-38°C – stan podgorączkowy,
  • 38-38,5°C – gorączka nieznaczna,
  • 38,5-39,5°C – gorączka umiarkowana,
  • 39,5-40,5°C – gorączka znaczna,
  • 40,5-41°C – gorączka wysoka,
  • >41°C – gorączka nadmierna.

U osoby chorej z gorączką pojawiać się mogą także dreszcze, uczucie zimna, wzrost napięcia mięśni oraz drżenie mięśni. Występować mogą także stany złego samopoczucia, przyspieszona akcja serca oraz zwiększona częstość oddechów. Wysoka gorączka jest szczególnie niekorzystna w przypadku osób cierpiących z powodu chorób serca, szczególnie w wieku podeszłym.

Termometr doustnySzczególnym rodzajem gorączki jest gorączka o nieznanej przyczynie. Nazwa ta określa długo utrzymującą się gorączkę, której przyczyna nie została wyjaśniona mimo prowadzenia odpowiednich działań diagnostycznych. Objawy, które ją charakteryzują to:

  • długotrwałe utrzymywanie się temperatury powyżej 38,3°C lub wielokrotne nawracanie,
  • trwanie gorączki przez okres minimum 3 tygodni,
  • niewyjaśnione przyczyny gorączki mimo prowadzenia odpowiednich działań diagnostycznych przez okres ponad 3 dni.

Warto wspomnieć także o gorączce Pela-Ebsteina, jest to dosyć rzadko spotkany typ gorączki z cyklicznymi spadkami i wzrostami temperatury przez okres średnio 1-2 tygodni. Pojawia się u pacjentów z chorobą Hodgkina. Gorączka cykliczna związana bywa także z innymi chorobami, jednak wówczas posiada inna nazwę.

Przyczyny powstawania

Podstawową przyczyną powstawania gorączki szczególnie w przypadku dzieci są infekcje wirusowe oraz powikłania z nich wynikające. Pojawienie się gorączki oznacza, że mechanizmy obronne przeciwko czynnikom zapalnym działają w naszym organizmie poprawnie. Podwyższona temperatura sugeruje, że organizm próbuje się bronić przed infekcją, ponieważ białka odpornościowe wykazują największą aktywność w temperaturze 37,5-38°C. Jednak nie zawsze przyczyną gorączki jest infekcja wynikająca z przeziębienia.

Innymi częstymi przyczynami są także: zakażenia żołądkowo-jelitowe – biegunka oraz wymioty, zapalenie oskrzeli i płuc oraz zapalenia pęcherza moczowego, któremu poza gorączką towarzyszą także parcie na pęcherz i odczuwanie pieczenia podczas oddawania moczu. Gorączka może być także następstwem szczepień ochronnych, uszkodzeń tkanek, reakcją na wzmożoną przemianę materii oraz na pojawienie się czynników wyzwalających gorączkę, czyli tak zwanych substancji pirogennych, do których należą między innymi niektóre leki. Ponadto podwyższona temperatura może pojawiać się także przy udarach cieplnych oraz przy odwodnieniu organizmu.

Gorączka często towarzyszy poważnym chorobom wywoływanym przez bakterie i wirusy, takim jak świnka, odra, ospa wietrzna, różyczka oraz chorobom pasożytniczym. Może też być wynikiem reakcji organizmu na pewne związki chemiczne. Gorączka występuje również przy różnych reakcjach immunologicznych, między innymi przy zapaleniu stawów, rozroście nowotworowym, reakcjach alergicznych oraz przy chorobach krwi.

Wśród przyczyn gorączki o nieznanej przyczynie wymienić można: zakażenia – stanowią około 25-50% wszystkich przypadków, nowotwory oraz choroby autoimmunologiczne, a także stosowanie niektórych leków. W przypadku 5-15% chorych osób przyczyn gorączki nie udaje się ustalić.

Przyczyny gorączki Pela-Ebsteina nie zostały do tej pory poznane, jednak podejrzewa się, że może być związana z odpowiedzą immunologiczną osoby chorej, martwicą węzłów chłonnych oraz z uszkodzeniem komórek stromalnych.

Leczenie gorączki

Mimo, że gorączka jest naturalną reakcję obronną organizmu człowieka, to czasami może być groźna, szczególne wtedy, gdy jest wysoka. Dlatego jeśli gorączka utrzymuje się przez kilka dni warto udać się do lekarza i ustalić jej przyczynę za pomocą dokładnego wywiadu, badania fizykalnego oraz badania laboratoryjnego. Leczenie gorączki zależne jest od jej przyczyn. Gdy gorączkę wywołują poważne choroby jej leczenie opiera się na terapii choroby podstawowej. Często gorączka powodowana jest przez różnego rodzaju infekcje, wówczas należy stosować powszechnie dostępne leki objawowe, a także fizyczne metody pomagające w walce z gorączką. Osobom dorosłym polecane są środki przeciwgorączkowe takie jak: ibuprofen, paracetamol, kwas acetylosalicylowy, czyli popularna aspiryna oraz metamizol. W przypadku dzieci, które mają mniej niż 12 lat polecane są głównie paracetamol i ibuprofen. Wśród fizycznych metod stosowanych przy gorączce zalecane jest przyłożenie zimnego okładu do czoła, stosowanie okładów z lodu lub zimnej wody w miejscach gdzie przebiegają duże naczynia krwionośne oraz okrycie osoby chorej mokrym i zimnym prześcieradłem. Dzieci powinno się kąpać w wodzie chłodniejszej o około pół stopnia od temperatury ciała.

Chorym zaleca się także stosowanie środków ziołowych działających przeciwgorączkowo i napotnie, do których zaliczyć można herbatę z sokiem malinowym, napar z kwiatu lipy oraz napar z kwiatu lub owocu czarnego bzu. Konieczne jest także nawadnianie chorego, a w przypadku zakażeń bakteryjnych przyjmowanie odpowiedniego antybiotyku.

W leczeniu gorączki Pela-Ebsteina pomocne są niesteroidowe środki przeciwzapalne lub też leczenie choroby podstawowej, czyli choroby Hodgkina, co odbywa się najczęściej przy pomocy chemioterapii.

W przypadku gorączki o nieznanej przyczynie, jeśli nie zostanie rozpoznany czynnik ją wywołujący, wówczas prowadzi się leczenie na ślepo. Stosuje się najczęściej:

  • doustne antybiotyki – stosuje się cyprofloksacynę z amoksycyliną i klawulanianem,
  • monoterapię, jeśli nie ma wskazań do stosowania wankomycyny – głównie jest to cefapim, ceftazydym, maropenem lub też imipenem,
  • leczenie dwoma antybiotykami bez zastosowania wankomycyny, głównie jest to aminoglikozyd oraz penicylina, karbapenem lub też cefalosporyna,
  • leczenie za pomocą wankomycyny razem z jednym lub dwoma innymi antybiotykami.
VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Gorączka - 4.3/5 (3 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: