Kaszel


Kaszel to odruchowa reakcja organizmu wynikająca z podrażnienia zakończeń nerwowych znajdujących się w błonie śluzowej górnych dróg oddechowych. W trakcie kaszlu dochodzi do gwałtownego skurczu mięśni oddechowych oraz nagłego wyrzucenia powietrza znajdującego się w drogach oddechowych na zewnątrz.

Ze względu na czas trwania można wyróżnić kaszel ostry, który trwa mniej niż 3 tygodnie, kaszel podostry trwający 3-8 tygodni oraz przewlekły, który trwa więcej niż 8 tygodni. Natomiast ze względu na charakter kaszlu można podzielić go na suchy, w których nie występuje odksztuszanie wydzieliny oraz kaszel produktywny, tak zwany mokry, w którym pojawia się odkrztuszanie wydzieliny.

Przyczyny powstawania

Kaszel - zapalenie oskrzeliKaszel jest reakcją obronną organizmu, dzięki której możliwe jest oczyszczanie dróg oddechowych ze zbyt dużej ilości wydzieliny oraz ciał obcych.  Można powiedzieć, że kaszel jest pożądaną i bardzo pożyteczną reakcją organizmu, jednak często świadczy o różnorodnych chorobach. Są to głównie zapalenia krtani i tchawicy, choroby płuc, astma, alergiczny nieżyt nosa, sezonowe infekcje wirusowe dróg oddechowych, krztusiec, błonica, gruźlica oraz zaburzenia psychiczne, czyli tak zwany kaszel psychogenny. Kaszel często towarzyszy infekcjom dróg oddechowych oraz grypie, ponieważ w trakcie choroby komórki błony śluzowej dróg oddechowych ulegają uszkodzeniu przez wirusy. Kaszel pojawić się może także w wyniku podrażnienia receptorów kaszlu przez ciało obce oraz zalegającą w drogach oddechowych wydzielinę.

Charakter kaszlu oraz wygląd plwociny są wystarczającymi czynnikami do określenia przyczyny kaszlu. Kaszel suchy sugeruje zazwyczaj zakażenie wirusowe, chorobę śródmiąższową płuc, niewydolność serca lub też astmę. Może się także wiązać z przyjmowaniem inhibitora konwertazy angiotensyny. Kaszel suchy pojawia się u około 15% osób przyjmujących te leki. Odkrztuszanie ropnej plwociny może sugerować zakażenia zatok przynosowych, płuc oraz oskrzeli. Gdy odkrztuszana jest biaława, gęsta i lepka plwocina, szczególnie w godzinach porannych świadczyć to może o POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) lub o przewlekłym zapaleniu oskrzeli. Wydzielina przezroczysta i lepka pojawia się przy astmie, natomiast czopy i grudki w plwocinie charakterystyczne są dla grzybicy dróg oddechowych oraz dla mukowiscydozy. Jeśli plwocina ma kolor czerwonawy, co świadczy o zawartej w niej krwi sugerować może zapalenie oskrzeli, raka płuc, gruźlicę, rozstrzenie oskrzeli lub też bakteryjne zapalenie płuc.

Leczenie kaszlu

W przypadku chorób przebiegających z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych kaszel jest zjawiskiem bardzo pożądanym, ponieważ umożliwia ich oczyszczanie. Wówczas stosuje się leczenie poprawiające efektywność kaszlu. Stosowanie leków przeciwkaszlowych jest raczej niekorzystne i wykorzystuje się je rzadko, jedynie w przypadkach suchego i bardzo męczącego kaszlu. Przy kaszlu mokrym korzystniejsze jest stosowanie wykrztuśnych, ziołowych syropów, które pomagają w rozrzedzeniu gęstej wydzieliny i ułatwiają jej odkrztuszanie. Dobroczynne działanie mogą mieć także maści rozgrzewające, jednak warto pamiętać, że mogą one także nasilać kaszel poprzez podrażnianie dróg oddechowych swoim mocnym zapachem. W kaszlu suchym pomocne może być nawilżanie powietrza, picie dużej ilości płynów oraz stosowanie inhalacji z soli fizjologicznej. Natomiast zarówno w kaszlu mokrym jak i suchym pomaga częste wietrzenie pomieszczeń i nie przegrzewanie się.

Kaszel rzadko przyczynia się do powstawania powikłań. Sporadycznie pojawiać się mogą omdlenia, odma opłucnowa, uszkodzenia żeber, w tym złamania oraz uszkodzenia mięśni i nerwów międzyżebrowych. Po przejściu niektórych zabiegów i operacji konieczne jest tłumienie kaszlu, ponieważ towarzyszące temu odruchowi pobudzenie i wzrost ciśnienia w klatce piersiowej przyczyniać się mogą do wzrostu ciśnienia w gałce ocznej oraz wewnątrz czaszki, co może być niebezpieczne po niektórych zabiegach neurochirurgicznych i okulistycznych.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: