Plama


Plamą w dermatologii określa się wykwit leżący na poziome skóry. Zmiany te są niewyczuwalne przy dotyku, różnią  się od otaczającej skóry jedynie barwą. Można wyróżnić kilka rodzajów plam:

  • Plamy z zaburzeń ukrwienia:
    • Plamy związane z przekrwieniem – powstają w wyniku poszerzenia naczyń krwionośnych, najczęściej są to zmiany zapalne. Charakterystyczną cechą tego rodzaju wykwitów jest fakt, że chwilowo bledną przy ucisku. Zależnie od wielkości wyróżnić można w tej grupie:
      • plamy rumieniowe – to małe, zazwyczaj liczne wykwity, które mogą się ze sobą zlewać i tworzyć zmiany o wielokolistym, obrączkowatym charakterze. Zmiany te często pojawiają się w przebiegu chorób zakaźnych, takich jak różyczka, odra czy też płonica, a także w osutkach polekowych.
      • rumienie – to wykwity większe od plam rumieniowych. Mogą mieć charakter przelotny, wówczas związane są ze zwiększonym przepływem krwi przez naczynia skórne (pojawiają się w rumieniu emocjonalnym czy też w rumieniu wywoływanym przez związki naczyniorozszerzające) lub też charakter trwały, co najczęściej związane jest z przekrwieniem wynikającym ze stanu zapalnego (stan ten charakterystyczny jest między innymi dla róży, odczynu fitotoksycznego czy też fotoalergicznego).
      • erytrodermia –  to uogólniony stan zapalny skóry, w tym przypadku skóra jest jednolicie zaczerwieniona na dużym obszarze, występuje obrzęk z nadmiernie złuszczającym się naskórkiem. Objawom tym często towarzyszy także świąd, a zdarza się, że również podwyższona temperatura, złe samopoczucie, dreszcze oraz powiększone węzły chłonne.
    • Plamy związane z niedokrwieniem – mają siną barwę, są spowodowane odtlenowaniem krwi na poziomie tkankowym. Mogą powstawać w wyniku:
      1. zmniejszenia napływu krwi tętniczej, między innymi na skutek zimna,
      2. zmian hematologicznych, np. kriofibrynogemia lub też poliglobulia,
      3. trudności w odpływie krwi żylnej, np. niewydolność żylna.
  • Plamy powodowane przez zaburzenia unaczynienia – są one związane z trwałym rozszerzeniem naczyń włosowatych. Wyróżnić można:
    • plamy naczyniowe wrodzone – np. naczyniak czy też znamię ogniste,
    • plamy naczyniowe nabyte – np. naczyniaki starcze czy też teleangiektazje.
  • Plamy wybroczynowe – są skutkiem wylewu krwi do skóry. Cechą charakterystyczną tych zmian jest fakt, że bledną przy ucisku. Barwa plam wybroczynowych jest zależna od głębokości, na jakiej się znajdują. W przypadku plam wybroczynowych powierzchniowych barwa jest zazwyczaj czerwona, natomiast w przypadku głębszych sina. Barwa zależna jest także od upływu czasu, na samym początku plamy wybroczynowe są czerwone, jednak z czasem przybierają siną barwę, a na końcu brunatną.

Przyczyny powstawania

Plama po biopsji skóryPrzyczyn powstawania plam może być wiele, są to między innymi:

  • plamy czerwone (rumieniowe) – przekrwienie, poszerzenie włośniczek w rumieniu,
  • plamy sine/niebieskie – sinica, obecność melaniny w skórze właściwej, krwiaki,
  • plamy brązowe, czarne – hemosyderyna, srebro (w srebrzycy), melanina,
  • plamy żółte – obecność bilirubiny,
  • plamy białe – skurcz naczyń, niedokrwistość, odbarwienie, pseudoleukodermia – odbarwienie pozorne poprzez kontrast z otoczeniem.

Poza tym plamy pojawić się mogą po nadmiernej ekspozycji na słońce, mogą mieć związek ze zmianami hormonalnymi w organizmie, a także ze stosowaniem niektórych leków czy tabletek antykoncepcyjnych.

Leczenie plam

Leczenie plam zależne jest od przyczyny ich występowania. Często do usuwania plam wykorzystuje się:

  • peelingi – czyli złuszczanie naskórka na odpowiednią głębokość,
  • krioterapięzabieg wykorzystujący niskie temperatury,
  • laser – metoda wykorzystująca laser opiera się na zasadzie fototermolizy selektywnej, która polega na pochłanianiu przez wypełnione melaniną struktury energii świetlnej oraz na zamienianiu jej następnie na energię cieplną niszczącą te struktury; znajdujące się obok komórki pozostają nienaruszone i odnawiają zniszczone elementy,
  • roll-cit – jest to zabieg mikronakłuwania skóry za pomocą specjalnego urządzenia o kształcie ruchomego wałka, a następnie na pokryciu skóry odpowiednimi substancjami aktywnymi. Igiełki znajdujące się na ruchomym wałeczku naruszają ciągłość skóry i powodują stan zapalny, który prowadzi do intensywnej, naturalnej produkcji kolagenu.

W przypadku plam powstałych na skutek procesu chorobowego ogromne znaczenie ma leczenie choroby podstawowej.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: